De laatste jaren gaat het politieke debat vooral over dreigingen. Er zijn geopolitieke dreigingen, er is angst voor het instromen van asielzoekers, angst voor acceleratie van de klimaatproblematiek, en angst voor het verder ontsporen van de woningmarkt.
De Troonrede 2026 stond dan ook in het teken van het reageren op deze dreigingen. Het kabinet kondigde bij monde van de Koning aan dat er stevig geïnvesteerd gaat worden in defensie (het budget groeit naar 28,9 miljard per jaar), het oplossen van de stikstofproblematiek, immigranten strenger aan de poort selecteren, het bouwen van woningen en het tegengaan van bedreigingen voor onze democratie.
Opvallend: AI, door sommigen gezien als een sociaal-economische en existentiële bedreiging, wordt door het kabinet vooral bekeken als een economische kans, waar we als Nederland volop in moeten investeren. “In de goede doelen wereld biedt deze nieuwe technologie mogelijkheden om meer te bereiken met minder. Daarbij is een goed besef van de risico’s natuurlijk wel van belang,” zegt Harmienke Kloeze, directeur-bestuurder van CBF, Toezicht op goeddoen.
Over het maatschappelijk middenveld werd in de Troonrede niet gesproken. Terwijl het juist organisaties in het maatschappelijk middenveld zijn – goede doelen, verenigingen – die een belangrijke rol vervullen, zegt Kloeze. “Mijn frustratie is dat er grote maatschappelijke problemen zijn en dat er weinig gebeurt, omdat coalitie en oppositie er maar niet in slagen een goede invulling te geven aan de noodzakelijke samenwerking. Laten het nu net de goede doelen zijn die op deze terreinen wél goed werk verrichten. Dat mag best worden erkend.”
Goed nieuws was er ook, voor goede doelen op het gebied van ontwikkelingshulp. In de periode 2027 – 2029 gaat het kabinet 1,1 miljard euro extra vrijmaken voor ontwikkelingssamenwerking. Daarmee komt Nederland volgens de regering dichter bij de internationale norm van 0,7%.
Lees hier de tekst van de Troonrede 2026.
Download hier de Miljoenennota 2027.