Internationale samenwerking toezichthouders: op zoek naar de gemene deler

Voor de algemene ledenvergadering van Charity Monitoring Worldwide (CMW), een internationale vereniging van toezichthouders op goede doelen, dook Diederik van der Plas in de statistieken. Hoe en op hoeveel organisaties houden de CMW-leden toezicht? Wat zijn de verschillen en hoe kunnen toezichthouders elkaar versterken in woelige tijden?

Het CBF fungeerde als gastheer van de bijeenkomst in Amsterdam, waarop directeur/bestuurder Harmienke Kloeze bovendien werd verkozen tot voorzitter. Daarnaast was er een stevig inhoudelijk programma met presentaties van wetenschappers als Dr. Lau Schulpen (Radboud Universiteit) en filantropie hoogleraar René Bekkers (Geven in Nederland).

Gemene deler vinden
Diederik van der Plas, Manager Bedrijfsvoering en Control bij het CBF, presenteerde een aantal “Big Numbers” die hij had verzameld door een vragenlijst uit te sturen naar de leden. "De leden van CMW werken wereldwijd," zegt hij. "in Azië, Europa en de America’s zijn er regionale verschillen. De meeste organisaties werken met een keurmerk, andere hebben ook een functie als brancheorganisatie. De uitdaging is om daarin de gemene deler te vinden. Hoe kunnen we elkaar vinden in de kracht van ons netwerk? De country reports die werden ingestuurd verschaffen wat betreft interessante inzichten."

De leden van CMW houden samen toezicht op ruim 7.000 organisaties, waarvan aan 4.000 een keurmerk is verstrekt. Van der Plas: "Die aantallen groeien gestaag. Wat je ziet is dat we in Nederland de meeste keurmerken verstrekken: 715. Ook in Zwitserland en Zweden worden relatief veel keurmerken toegekend. In de VS worden minder keurmerken verstrekt, maar houdt men wel toezicht op een groot aantal goede doelen. Dat geeft aan dat er systeemverschillen zijn. De gemeenschappelijke basis is het toezicht, maar in elk land is het systeem afgesteld op cultuur en regelgeving."

De gemeenschappelijke basis is het toezicht, maar in elk land is het systeem afgesteld op cultuur en regelgeving.
—Diederik van der Plas, CBF Manager Bedrijfsvoering en Control

Oorlogssituatie
Het gros van de leden van CMW geeft een keurmerk uit. Maar de eisen verschillen. Bij het CBF kom je alleen binnen door het keurmerk aan te vragen. In andere landen is dit weer anders georganiseerd. Niet elke toezichthouder werkt bovendien met een keurmerk, aldus Van der Plas. "Ons eerste lid in Afrika, Burkina Faso, heeft bijvoorbeeld nog geen keurmerk. Zij zitten in de opbouwfase en willen graag leren van de andere leden. Over de situatie in de Oekraïne hebben we nog geen cijfers. Dat heeft te maken met de oorlogssituatie."

De manier waarop het toezicht gefinancierd wordt verschilt eveneens van land tot land. Een groot deel van de inkomsten van het CBF komt uit de bijdragen van goede doelen. Het Japan Center for NPO Evaluation leunt echter op inkomsten van private donors. En in Europa zijn verschillende toezichthouders actief die diensten aan bedrijven leveren en daarvoor betaald worden. 

Omvang zegt niet alles
Het budget van het CBF is met 3,5 miljoen euro relatief groot. Van der Plas: "Wat je ziet is dat de budgetten sterk uiteenlopen. Het Duitse lid heeft een budget van 1,8 miljoen euro, maar in Oostenrijk ligt het budget onder een ton. Dat komt omdat ze samenwerken met andere organisaties, die worden betaald om audits uit te voeren. Een ander model dus. In sommige landen liggen de loon- en prijsniveaus ook lager. 'Insammlingskontrollen i Norge' - het Noorse lid - is anders georganiseerd, met een budget van 4 ton, 2 medewerkers en daarboven een bestuur. Die verschillen maken het leuk. Binnen CMW kunnen we ideeën en best practices met elkaar uitwisselen." 

"Soms denken we dat veel budget en FTE’s zaligmakend zijn," vervolgt Van der Plas. "Want dat staat voor veel kennis. We doen het goed! Maar wanneer je met andere leden spreekt, merk je dat zij met dezelfde dilemma’s worstelen en dat men daar ook goed toezicht houdt. Qua proces en procedures zijn we met het CBF gedegen bezig. Omdat men wat kleiner is worden in andere landen echter vaak creatieve oplossingen verzonnen. Omvang zegt dus niet alles."

Kijk voor meer informatie ook op: charitymonitoringworldwide.com